مثانه یک عضو کیسه مانند است که وظیفه آن نگهداری ادرار است که به وسیله عضلات نگهدارنده در جای خود قرار می گیرد. افتادگی مثانه یا سیستوسل زمانی رخ می‌دهد که بافت حمایتی بین مثانه و دیواره واژن، ضعیف و دچار کشش شود. کشیدگی عضلاتی که اندامهای لگنی را پشتیبانی می‌کنند ممکن است منجر به بروز افتادگی مثانه شود. این نوع کشیدگی عضلانی در هنگام زایمان طبیعی یا یبوست، سرفه مزمن، بلند کردن اجسام سنگین و اضافه وزن اتفاق می افتد.  برخی از افراد هم به صورت ژنتیکی مستعد افتادگی مثانه و شل شدن عضلات کف لگن هستند. همچنین ممکن است افتادگی مثانه و کشیدگی عضلات کف لگن به دلیل افزایش سن، ورزش نکردن، عدم تحرک ایجاد شود. افتادگی مثانه یک بیماری شایع در بین بانوان است.

علائم افتادگی مثانه:

 این بیماری دارای درجات مختلفی است. با توجه به این که فرد مبتلا در چه مرحله ای از بیماری قرار دارد ممکن است علائم مختلفی را مشاهده کند. این بیماری می تواند فعالیت های روزمره را تحت تاثیر قرار دهد.

• احساس فشار در واژن.
• احساس درد هنگام  رابطه جنسی.
• احساس خالی نشدن کامل مثانه بعد از ادرار.
• بی اختیاری ادرار در زمان سرفه و عطسه کردن.
• درد مزمن در لگن و کمردرد.
• عفونت های ادراری به صورت مکرر.
• شب ادراری های مکرر.

انواع افتادگی های مثانه:

• درجه 1: در این حالت مثانه به میزان کمی در نزدیکی واژن قرار دارد. افرادی که مبتلا به درجه یک افتادگی مثانه  هستند در واقع در مراحل ابتدایی بیماری قرار دارند.
• درجه 2: مثانه به سمت پایین حرکت زیادی داشته است و در ورودی مجرای واژن قرار گرفته است.
• درجه 3: درجه سه یا حالت شدید زمانی است که مثانه از مجرای واژن کاملاً بیرون زده باشد.

تشخیص افتادگی مثانه:

پزشک در وحله اول با انجام معاینه داخلی و گرفتن آزمایش میزان افتادگی مثانه، وضعیت ماهیچه های کف لگن و یا اینکه اندام های دیگر مانند روده یا رحم نیز دچار افتادگی شده را تشخیص می دهد. سیستوسل درجه 2 یا درجه 3 را می توان با تشخیص علائم و معاینه واژن متوجه شد.

• ارودینامیک: توانایی مثانه در نگه داشتن و رهاسازی ادرار را اندازه گیری می کند.
• سیستوسکوپی: وسیله ای لوله مانند که از طریق مجرای ادراری برای بررسی مثانه و مجاری ادراری از نظر ناهنجاری ها، انسداد، تومورها یا سنگ ها عبور می کند.
• عکس با اشعه ایکس.
• ام ار ای.
• سونوگرافی.

درمان افتادگی مثانه:

درمان پرولاپس مثانه ادرار با توجه به سن، مرحله بیماری، وضعیت سلامتی عمومی و اینکه آیا فرد بیمار در آینده تمایل به بارداری دارد یا خیر میتواند متفاوت باشد.

در موارد خفیف تر از دارو و یا هورون درمانی برای رفع افتادگی مثانه استفاده میشود.

برای درمان بانوانی که در آینده مایل به باردار شدن نیستند، روش درمانی برای بالا بردن مثانه استفاده از بافت بیمار است.

میزان موفقیت در این روش پنجاه درصد است.

در صورتی که مشکل به صورت بی اختیاری استرسی باشد به این صورت که بیمار پس از عطسه و سرفه دچار بی اختیاری ادرار شود این وضعیت به درمان دارویی جواب نمی دهد و نیاز به مداخله جراحی می باشد.

در برخی موارد ممکن است با صلاح دید پزشک تزریق کلاژن انجام شود.

پیشگیری از افتادگی مثانه:

• رژیم غذایی پر فیبر و مصرف روزانه مایعات می تواند به کاهش ریسک ابتلا به یبوست کمک کند که خود یکی از عوامل کمک کننده به افتادگی مثانه است.
• وزنه برداری سنگین نیز با افتادگی مثانه مرتبط است و باید از آن دوری کرد.
• اضافه وزن نیز یکی عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به افتادگی مثانه است. کاهش وزن می تواند به جلوگیری از این مشکل کمک کند.