در این بیماری عضله قلب نمی‌تواند خون را به‌درستی پمپاژ کند. در این حالت خون برگشته و مایع در ریه‌ها جمع می‌شود. نارسایی قلب را نارسایی احتقانی قلب (CHF) نیز می‌نامند. احتقان به معنی تجمع مایعات در بدن به علت کاهش توانایی پمپاژ خون توسط قلب است. نارسایی قلبی وضعیتی است که قلب توانایی رفع نیازبافت های بدن به اکسیژن و مواد مغذی رابه دلایل زیر از دست می‌دهد.

• ماهیچه قلب خیلی ضعیف است و نمی تواند خون رابانیروی کافی به بقیه بدن پمپ کند.
• ماهیچه قلب درحالت استراحت مشکل دارد و نمی تواند باخون کافی پرشود.

در صورت سفت شدن بیش از حد عضله قلب نیز نارسایی به وجود می‌آید. فضای اصلی پمپاژ خون، بطن‌ها هستند. ممکن است بطن‌ها سفت شوند و نتوانند در هر ضربان قلب، به‌خوبی پر شوند.

میزان عوارض این بیماری به شدت بیماری زمینه ای، سلامت عمومی بدن و سن بیماربستگی دارد. بعضی از عوارض نارسایی قلبی عبارتند از:

ریتم های نامنظم قلب: ریتم طبیعی قلب ممکن است در نارسایی قلبی دچار اختلال شده و فرد دچار افزایش یا کاهش غیر طبیعی ضربان قلب شود. ضربان قلب غیرطبیعی باعث تجمع خون در حفره های قلب و یا لخته شدن خون می شود.

بیماری کلیوی: نارسایی قلبی به ویژه اگر به درستی درمان نشود، با کاهش جریان خون کلیه باعث آسیب به کلیه می شود. همچنین بیماری کلیوی نیز ممکن است نارسایی قلبی را بدتر کند.

 در واقع نارسایی کلیه یا تنبلی کلیه و دیالیز یکی از عوامل خطر مهم برای بیماری های قلبی هستند. در نارسایی کلیه عدم توانایی کلیه در دفع نمک و آب بدن ، موجب جمع شدن آنها در بدن و تشدید علایم نارسایی قلبی خواهد شد. روش اثر برخی از داروهای نارسایی قلب ، با افزایش حجم آب و نمک دفع شده از بدن و با افزایش ادرار است. طبیعتا در نارسایی کلیه اثر این داروها هم کاهش پیدا خواهد کرد.

بیماری کبد: کاهش خون رسانی به بافتِ کبد از یک طرف و همچنین برگشت جریان خون از قلب به کبد از طرف دیگر می‌تواند باعث آسیب به بافت کبد شود.

نارسایی حاد قلبی و در شرایطی که نارسایی قلب بسیار شدید باشد و تجمع بسیار زیاد مایع در ریه ها مانع تنفس و اکسیژن رسانی به بدن شود ، یا افت فشارخون شدید وجود داشته باشد ، بیمار در بخش ویژه بستری شده و از داروهای تزریقی برای درمان شرایط وخیم و "ادم ریه" وی استفاده می شود. مانند:

داروهای ادرارآور مانند فورزماید (لازیکس).

داروهای گشاد کننده عروق مانند نیتروگلیسرین.

داروهای تقویت عضلات قلب مانند آدرنالین ، نورآدرنالین ، دوپامین ، دوبوتامین و میلرینون.

در مرحله حاد بیماری شاید لازم باشد بیمار اکسیژن دریافت نماید یا به دستگاه های کمک تنفسی (ونتیلاتور) متصل شود.

در شرایط پایدار و بعد از برطرف شدن شرایط حاد بیماری از داروهای خوراکی برای درمان و کنترل نارسایی قلب استفاده می شود.

اما با انجام یکسری تغییرات می‌توان از نارسایی قلبی جلوگیری کرد. مانند:

• نگه ‌داشتن وزن در محدوده طبیعی
• ورزش منظم
• رژیم حاوی میوه‌ها و سبزیجات، غلات کامل، و پروتئین‌های بدون چربی
• محدود کردن مصرف چربی‌های اشباع شده، قندهای ساده، نمک و الکل
• عدم مصرف دخانیات
• کاهش استرس
• خواب کافی

علائم نارسایی قلب:

 در اثر ضعیف تر شدن قلب و توانایی کمتر قلب برای پمپ کردن خون بر اساس نیازهای بدن ایجاد می شود و باعث بزرگ شدن قلب می شود. در صورت داشتن علائم زیر بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

• تنگی نفس به ویژه هنگام دراز کشیدن یا خواب
• تورم در مچ پا و ساق پا یا در شکم
• افزایش وزن ناگهانی به دلیل تجمع مایع در بدن
• خستگی و احساس بی حالی و ضعف و کاهش ظرفیت فعالیتی بدن
• احساس سبکی سر و سرگیجه
• ضربان قلب سریع یا نامنظم (حتی در زمان استراحت)

تشخیص نارسایی قلبی:

تشخیص نارسایی قلبی با معاینه فیزیکی انجام می شود. اما به تنهایی برای تشخیص کافی نیست و نیاز به انجام یکسری آزمایش ها برای تأیید نارسایی قلبی است. که عبارتند از:

• نوار قلب: جهت تشخیص بی نظمی در ضربان قلب یا سابقه حمله قلبی در گذشته.

• عکس قفسه سینه: جهت بررسی اندازه قلب و وضعیت ریه ها.

• اکوکاردیوگرافی: جهت بررسی اندازه، عملکرد و ساختار حفره ها و دریچه های قلب.

• آنژیوگرافی: جهت بررسی عروق قلب.

• آزمایش خون: قلب شما توانایی تولید انواع خاصی از هورمون ها را دارد. هنگامی که فردی نارسایی قلبی دارد، سطح این هورمون ها بالاتر از حد طبیعی است که می توان از آن در جهت تشخیص استفاده کرد.

درمان نارسایی قلبی:

درمان دارویی مهم ترین و مؤثرترین روش کنترل نارسایی قلبی است و قدم اول درمان می باشد. البته درصورتی‌که قلب دیگر قادر به کار کردن نباشد، فرد نیازمند پیوند قلب خواهد بود.

درصورتی‌که روش درمانی مناسب انتخاب و دنبال شود، علائم و نشانه‌های عارضه نارسایی احتقانی قلب کاهش یافته و قلب بهبود پیدا می‌کند. درمان به‌موقع مسلماً در افزایش طول عمر مبتلایان به نارسایی قلبی مؤثر است و به بیمار کمک می‌کند که بیشتر عمر کند.

عوامل خطر نارسایی قلب:

هر شخصی ممکن است به این بیماری مبتلا شود. اما برخی عوامل وجود دارند که احتمال ایجاد این بیماری را بیشتر می‌کنند. مانند:

• کم‌خونی
• کم کاری و پرکاری تیروئید
• آمفیزم
• بیماری عروق کرونر
• حمله قلبی یا بیماری های قلبی مادر زادی
• فشارخون بالا
• دیابت
• آپنه خواب

علاوه بر بیماری‌های ذکر شده برخی از رفتارها و مصرف داروهایی خاص می‌توانند زمینه را برای این بیماری فراهم کنند.

• سیگارکشیدن
• مصرف الکل
• خوردن غذاهای پرچرب
• ورزش نکردن و چاقی
• داروهای فشارخون بالا، سرطان، بیماری‌های خونی، ضربان قلب نامنظم، سیستم عصبی، سلامت روان، مشکلات ریوی و ادراری، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی، داروی بیهوشی خاص