ام اس یک بیماری عصبی فلج کننده مغز و نخاع است. ام اس مخففMultiple Sclerosis   می باشد. در این بیماری سیستم ایمنی بدن به غلاف محافظ (میلین)  بافت عصبی حمله کرده و موجب اختلال در ارتباط بین مغز و دیگر مناطق بدن می‌شود در نهایت این بیماری منجر به آسیب موقت ویا دائمی به اعصاب می‌شود. بر اثر حمله سیستم ایمنی به رشته‌های عصبی، فرآیندهای طبیعی و ارسال پیام‌های الکتریکی در مغز و طناب نخاعی با اختلال مواجه می‌شوند. دامنه بروز اختلالات بیماری ام اس وسیع بوده و از خستگی و احساس ضعف تا عدم تحرک و یا مشکل دید و اختلالات حرکتی و یا حتی مشکلات احساسی می‌توان نام برد. با توجه به منطقه درگیر در مغز و سیستم عصبی، نوع و شدت علائم و تظاهرات آن ممکن است متفاوت باشد.

ام اس بیشتر در افراد بین ۲۰ تا ۳۰ سال تشخیص داده می‌شود اما ممکن است در هر سنی رخ دهد. زنان ۲تا ۳ برابر بیشتر از مردان دچار این بیماری می‌شوند.

علت دقیق بیماری MS مشخص نیست اما در تحقیقات علمی به خوبی مشخص شده است نقش سیستم ایمنی در پدید آمدن آسیب‌های مغزی و نخاعی است. همانطور که گفته شد غشای میلین رشته‌های عصبی در این حملات آسیب می‌ببنند. غلاف میلین نقش مهمی در حفاظت از نورون‌های عصبی و عملکرد بهتر آن‌ها دارند. در بروز این نوع اختلال، ترکیبی از فاکتورهای محیطی و ژنتیکی نقش دارند. پایین بودن سطح ویتامین D و سیگار کشیدن همچنین خطر ابتلا به ام اس را افزایش می‌دهد.

این بیماری در حال حاضر به‌ طور کامل درمان نمی‌شود اما راه‌کارهای مدیریت و کنترل آن شناخته شده است.

علائم ام اس:

یماری ms با علائم بسیار متفاوتی همراه است. این نشانه‌ها در مردان و زنان هم تفاوت‌ است. متخصص مغز و اعصاب برای شناسایی این بیماری ابتدا باید میزان آسیب عصبی را بررسی کند.

• خستگی یکی از شایعترین علائم ام اس است.
• خواب رفتگی صورت، بدن، دست‌ها و پاها یکی دیگر از علائم شایع ام اس است. که باعث مشکلات در راه رفتن، حفظ تعادل می شود.
• اختلال در عملکرد روده و مثانه.
• حساسیت به سرما.
• اختلالات جنسی.
• احساس افسردگی.
• مشکلات بینایی، در بسیاری از مبتلایان اولین علامت بیماری است. شروع ناگهانی دوبینی، درد چشم یا تاری شدید دیگر علائم این بیماری است.
• احساس سرگیجه و منگی. و همچنین در این بیماران احساس سبکی سر و عدم تعادل نیز وجود دارد.
• تغییرات احساسی یا بی ثباتی احساسات مبتلایان به ام اس در پاسخ به استرس‌های ناشی از زندگی با یک بیماری مزمن و غیرقابل پیش‌بینی و به دلیل تغییرات ایمنی و عصبی حاصل از بیماری صورت می گیرد.
• اختلال در صحبت کردن.
• اختلال در بلع غذا، به علت آسیب اعصابی که عضلات کوچک دهان و حلق را کنترل می‌کنند، ‌ایجاد می‌شود.
• کاهش شنوایی یک علامت ناشایع در ام اس است.
• بسیاری از مبتلایان به ام اس تا حدی دچار لرزش غیرقابل کنترل می‌شوند.
• تشنج.
   

تشخیص بیماری ام اس:

با داشتن علائم بالا باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام ام اس بسیار مهم است زیرا سرعت پیشرفت بیماری را کاهش می‌دهد.  با انجام تست های تشخیصی زیر مییتوان این بیماری را تشخیص داد.

ام اس دارای یک ماهیت پیش‌رونده است و هرچه دیرتر تشخیص داده شود حجم بیشتری از غلاف میلین پیرامون رشته‌های عصبی تخریب می‌شود. با تحلیل رفتن میلین، رشته‌های عصبی حفاظ خود را از دست خواهند داد و در برابر سیستم ایمنی و فاکتورهای التهابی بسیار آسیب‌پذیر می‌شوند.

• ارزیابی عصبی حرکت و هماهنگی فیزیکی، بینایی، تعادل و عملکرد ذهنی.
• آزمایش خون.
• تصویر برداری (MRI) برای تشخیص ضایعات مغزی معمول در ام اس.
• آزمایش مایع نخاعی (LP).

درمان ام اس:

در سال‌های اخیر در زمینه داروهای درمان بیماری ام اس پیشرفت‌های چشمگیری رخ داده است. تغییر در سبک زندگی در روند بهبودی بیماری موثر است. این تغییر شامل دوری از استرس و کار زیاد، پرهیز از دخانیات، انجام ورزش سبک و منظم که باعث خستگی نشود، داشتن یک رژیم متعادل که حاوی چربی، پروتئین و کربوهیدرات به میزان مناسب باشد، خوردن بیشتر مواد دارای آنتی‌اکسیدان مانند میوه و سبزیجات تازه، حفظ متعادل سطح ویتامین D خون و داشتن روحیه شاد است.

درمان MS به طور کلی شامل یک رویکرد چند درمانی به شرح زیر است:

• استفاده از استروئیدها و پلاسمافرزیس برای کوتاه کردن عودها.
• استفاده از درمان‌های تعدیل‌کننده بیماری برای جلوگیری از عود و پیشرفت بیماری.
• درمان علائم بیماری با استفاده از دارو، فیزیوتراپی، سایر انواع درمان‌های توانبخشی، شیوه زندگی سالم و درمان‌های مکمل.
• ارائه مشاوره و پشتیبانی برای افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات خلقی.
• داروهای مسکن برای درد
• ضد اسپاسمی مانند باکلوفن
• شل کننده‌های عضلانی مانند زانافلکس (تیزانیدین)
• آمپیرا (دالفامپریدین) برای بهبود توانایی در راه رفتن